Ssenga’s for safe sex

 

Geplaatst op 7 oktober 2013

Oli Otjy! Ik ben Josefien de Ridder, kosmoSAMSUNG CSCpoliet, praatjesmaker en kersverse antropoloog. Ik ga de resultaten van mijn masteronderzoek en werkervaring van de Condomerie in Amsterdam samenbrengen in een kleinschalig project. Terug naar Oeganda en terug naar de commerciële Ssenga’s, maar dit keer met een ander doel: werken aan een positievere houding tegenover condoomgebruik.

Commerciële Ssenga’s
Het traditionele systeem van de Baganda in Oeganda, waarin de Ssenga (tante) haar nichtje voorbereidt op het huwelijk, verwatert. Commerciële Ssenga’s spelen in ssengaop het gat in culturele kennisoverdracht en maken ‘being a Ssenga’ winstgevend. Ze richten zich op de slaapkamerzaken en profileren zichzelf als ‘bedroom doctors’. De Ssenga’s verkopen alle mogelijke kruidenbrouwsels tegen soa’s en symptomen van Hiv/Aids, maar zijn geen fan van condoomgebruik. Condooms stinken,  zijn slecht voor je ‘water’ en mannen vinden ze niet prettig zitten.

De Condomerie 
Terughoudendheid tegenover condoomgebruik is niet typisch Oegandees; ook in Nederland is het een bekend fenomeen. Door mijn werk bij de Condomerie, condoomspeciaalzaak, groothandel en aidspreventiebedrijf leerde ik dat er vele manieren zijn om te reageren op klachten over condooms. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat een condoom goed past. Wanneer een condoom te strak of te wijd is, zit het niet prettig en is het bovenal niet veilig.

SAMSUNG CSCKennisuitwisseling
Ik ga terug naar Kampala om op een gelijkwaardige basis met Ssenga’s te praten over mijn werk in Amsterdam en om  de voor- en nadelen van condoomgebruik te bespreken. Op deze manier wil ik werken aan een positievere houding tegenover condoomgebruik. Ik zal discussiegroepen organiseren waarbij ik Ssenga’s met elkaar in gesprek laat gaan om te peilen of hun standpunt verandert. Door hun houding te veranderen en door het commercieel interessant te maken hoop ik dat ze in de toekomst naast hun potten met kruidenbrouwsels ook een pot met condooms zullen hebben.

 

Een einde en een nieuw begin
Geplaatst op 19 mei 2014

Dat was het dan, na drie maanden voorbereiding in Nederland en drie maanden Ssenga’s for Safe Sex in Oeganda is het nu afgelopen. Het was een super leerzame en leuke periode. Het doel van het project was de Ssenga’s in Makindye meer kennis te geven over seksuele gezondheid en te zorgen dat ze naast hun traditionele medicijnen ook condooms en glijmiddel verkopen. Er zijn een aantal dingen anders uitgepakt dan ik voorzag. Om te beginnen was het van oorsprong een vrouwenproject. Ik deed mijn Masteronderzoek vorig jaar naar de Ssenga’s, en de gecommercialiseerde Ssenga’s waren de focusgroep voor dit project. Al snel bleek dat ik de Koija’s, de mannelijke variant, niet kon uitsluiten wanneer ik meetings organiseerde of condooms aanleverde. Met stiekem enige tegenzin besloot ik dat ik geen reden had om me koste wat kost enkel op de Ssenga’s te richten. Het zal de gemeenschap alleen maar ten goede komen als ook de mannen kennis hebben over wat wel en niet veilig is.

Blog7foto3Een andere positieve wending is dat het commerciële aspect veel minder belangrijk bleek dan ik dacht. Ik ken deze Ssenga’s (en Koija’s) als echte businessvrouwen die altijd opzoek zijn naar manieren om geld te verdienen. Mijn strategie was ze laten inzien dat condooms verkopen ook een lucratief handeltje kon zijn. Via het Rode Kruis en UNFPA lukte het vrij snel een lijntje op te zetten om gratis mannen- en vrouwencondooms bij de Ssenga’s te krijgen. Ik had verwacht dat ze de gratis condooms zouden verpatsen, maar dit bleek niet het geval. Ze zagen het belang er van in dat condooms voor iedereen beschikbaar zijn en gaven ze voor niets weg. Ik benadrukte dat ze de condooms, en met name het vrouwencondoom, niet zomaar zonder instructies konden weggeven. In Nederland is het bijna ondenkbaar dat mensen niet weten hoe je een condoom om doet, maar in Oeganda is dat vaak de realiteit. In de verschillende interactieve voorlichtingssessies kwam naar voren dat de Ssenga’s en Koija’s de kennis goed hadden opgepakt en dat ze ook in staat zijn zelf gedegen instructies te geven.

Blog7foto4Wie mijn blogs gevolgd heeft, weet dat het hoofdstukje glijmiddel een pain in the ass was (haha, sorry). Het eerste grote probleem was dat het belang van glijmiddel voor veilige seks niet of nauwelijks bekend is bij Oegandezen. Ook veel gezondheidsorganisaties weten niet dat glijmiddel kan helpen het scheuren van condooms tegen te gaan en wondjes kan voorkomen (waardoor bijvoorbeeld HIV minder snel wordt overgedragen). Daarnaast wordt er traditioneel van een vrouwelijke Muganda (Oegandees uit de centrale regio, The Buganda Kingdom), naast het langer maken van de schaamlippen ook verwacht dat ze veel ‘water’ heeft. De Ssenga’s, ook herbalists genoemd, verkopen allerlei kruidenbrouwsels om ‘dry women’ te helpen meer vaginaal vocht aan te maken. Wanneer je voorstelt aan een vrouw om glijmiddel te gebruiken kan ze dit als een belediging opvatten omdat het insinueert dat ze niet voldoet aan het rolmodel voor Oegandese vrouwen. Glijmiddel wordt gezien als iets dat alleen door homoseksuelen gebruikt wordt. En en zoals iedereen die de media volgt weet, is homoseksualiteit sinds kort illegaal in Oeganda. Hierdoor werd het nog moeilijker om aan glijmiddel te komen. De gezondheidorganisaties die het distribueerden waren ermee gestopt en bijna geen enkele apotheek had het in de schappen. Uiteindelijk heb ik toch een apotheek gevonden die het verkocht en de Indische eigenaar wilde het zelfs voor inkoopprijzen aan ons verkopen. Hierdoor kunnen de Ssenga’s het met winst doorverkopen.

Blog7foto2De status van de kennis en de voorraden worden in de gaten gehouden door het Ssenga- en Koija comité en zover ik er nu zicht op heb loopt het project ook zonder mij prima door. Een mooie bijkomstigheid is dat ik zelf ook af en toe polshoogte kan nemen, aangezien ik na 1,5 week in Nederland weer terug in Kampala ben. Tijdens het werken aan mijn project realiseerde ik me dat ik het hier wel heel goed naar mijn zin heb en dat er binnen mijn netwerk veel mensen zijn die voor internationale organisaties werken en interessante dingen doen. Nadat ik het hier en daar heb laten vallen dat ik misschien wilde blijven en opzoek was naar een baan, was het redelijk snel geregeld. Per 1 mei ben ik als project manager aan het werk bij Text to Change. We zetten mobiele technologieën in voor sociale innovatie en werken samen met grote en kleine ontwikkelings- en sociale organisaties. Neem zeker een kijkje op de website: www.texttochange.org. Ik vind het een super toffe organisatie en een super uitdaging. Ik ben dus voorlopig nog even hier, wie komt me opzoeken?Blog7foto1

Blog7foto5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bezoek uit de lage landen
Geplaatst op 31 maart 2014

De afgelopen weken moest het functioneren van het nieuw geïnstalleerde Ssenga- en Koijacomité blijken. En het mag gezegd worden: ze zijn zeer toegewijd en capabel. De eerste groepsmeeting waarvoor ze de belangrijke taak hadden om participanten op te trommelen was een succes. We hadden een flinke opkomst en zoals bij de vorige groepsdiscussies werd er actief meegedaan en werden de condooms enthousiast ontvangen. We namen de tijd om de comitéleden voor te stellen en duidelijk te maken dat zij degene zijn waarbij ze terecht kunnen met vragen of voor voorraden. Daarnaast was het leuk dat mijn vriendinnetje Nina uit Nederland op bezoek was en dus de meeting kon bijwonen en ook eens kon zien wat ik hier allemaal uitspook.

Blog6foto4Het bezoek van Nina was een goed excuus om een tripje buiten de stad te maken. Queen Elizabeth National Park en Lake Bunyonyi stonden op het programma. Heerlijk om even buiten de chaos van Kampala te zijn en even helemaal te ontspannen. Wat is Oeganda toch een divers en prachtig land! Ondertussen had ik mijn team van Reach a Hand opgedragen om verder te gaan met de jacht op glijmiddel en zou het comité evaluatiegesprekken voeren met de deelnemers van de laatste meeting. Toch fijn dat het project gewoon doorloopt terwijl ik een minivakantie hield. Hopelijk is het een goede voorbode voor als ik mijn deel van het project afrond.

Blog6foto2Eenmaal terug in Kampala, stond er een ontmoeting met een team van docenten en studenten journalistiek van de hogeschool in Mechelen, België op de agenda. Zij hadden via UNFPA mijn project voorstel in handen gekregen en wilden kijken of ze er een reportage over kunnen maken. Het lijkt alweer zo lang geleden dat ik zelf aan de Katholieke Hogeschool van Mechelen journalistiek studeerde. Ik vind super tof dat na het afronden van mijn bachelor, mijn tijd in Suriname, Master in antropologie ik nu studenten van mijn oude school mag vertellen over mijn eigen project in Oeganda. Trots! Uiteindelijk zijn docent Jeroen en student Maren met me meegegaan naar Makindye voor een meeting met het comité. Zij woonden de meeting bij en Maren deed enkele interviews, waaronder met mijzelf voor een radio-item. Ik ben heel erg benieuwd naar het eindresultaat!

Blog6foto1Slechte kwaliteit  
In de meeting met het comité bespraken we de evaluaties die het comité met de andere Ssenga’s en koija’s hadden gedaan. Er waren een aantal punten die naar voren kwamen. Het eerste punt was dat ze zich beklaagden over de kwaliteit van de gratis condooms van UNFPA. Volgens de Ssenga’s en Koija’s breken de condooms en zijn ze onbetrouwbaar. Over de condooms die ik van de Condomerie had meegenomen waren ze wel erg tevreden. Eerlijk gezegd vraag ik me af of ik het zelf een beetje verpest heb door ze een beperkt aantal fancy condooms te geven maar ze vervolgens wel “saaie” condooms wil laten promoten. Een optie is dat ze zelf gaan investeren in andere condooms, bijvoorbeeld met smaakjes of textuur, en die doorverkopen. Maar ik niet denk dat ze daar al klaar voor zijn. Dat wordt dus een agendapuntje voor de volgende meeting. Ook zullen we nog een keer de instructies voor correct en veilig condoomgebruik doorspreken en het vrouwencondoom als dikker en veilig alternatief bieden. Uit de feedback bleek echter wel dat ook deze meer aandacht en uitleg nodig heeft in de volgende voorlichting. Een ander punt, dat al eerder naar voren kwam, is dat ze meer HIV/AIDS assistentie willen. Er blijken drie mensen besmet te zijn in de gemeenschap en ze hebben te weinig toegang tot medische begeleiding. Dit ligt niet binnen de focus van mijn project, maar ik heb toegezegd ze contacten te geven van organisaties die zich hiermee bezig houden.

Blog6foto3Iets waar voor mij duidelijk de toewijding van het comité uit blijkt, is dat ze graag naar twee andere buurten willen waar ook Herbal Research Clinics gecentreerd zijn. Volgens hun zou het project ook daar goed ontvangen worden door hun collega’s. Zelf vind ik niet dat we al zover zijn. Ik wil eerst het gevoel hebben dat de doelstellingen van mijn project bereikt worden en dat alles op de rit is voordat ik wil overwegen het ook in andere gebieden te implementeren. En voor het zover is heb ik ook nog steeds een glijmiddel probleem op te lossen!

 

 

 

 

Het Ssenga- en Koijacomité
Geplaatst op 15 maart 2014

Het comité
Zoals jullie in mijn voorgaande blogs kunnen lezen, is het niet eenvoudig om Ssenga’s en Koija’s te mobiliseren en bij mijn project te betrekken. Een van de voornaamste redenen hiervoor is dat ze er niet direct financieel op vooruit gaan. Dat de opgedane kennis en extra services op de lange termijn wel degelijk kunnen bijdragen aan groei van hun handel is meestal een stapje te ver vooruit. Ssenga’s en Koija’s leven, net als de meeste Oegandezen, van dag tot dag en ‘survivallen’ door te hosselen en gewiekste zaken te doen.

Blog5foto2Drie vrouwencondooms per dag
Dankzij flink lobbyen en de inzet van snuggere communicatiestrategieën is het vorige keer toch gelukt om een grote opkomst aan te trekken voor de groepsmeeting. De voorlichting kwam goed ter oren en de gratis mannen- en vrouwencondooms en pakketjes van de Condomerie werden gretig in ontvangst genomen. De week erop gingen we terug voor individuele evaluatiegesprekken. De reacties waren over het algemeen positief. De Ssenga’s en Koija’s zeiden veel van de meeting geleerd te hebben en elkaar te raadplegen wanneer informatie niet was overgekomen of onduidelijk was. Ook naar hun klanten toe voelde ze zich zekerder om over condoomgebruik te praten. De voorraden condooms waren in veel gevallen reeds zo goed als verdwenen. Ondanks de enthousiaste ontvangst van het vrouwencondoom bleek het mannencondoom toch nog veel populairder. Een voor de hand liggende reden is dat het een nieuw en onbekend product is, daarnaast is het nog steeds moeilijk voor een vrouw het initiatief te nemen om een condoom te gebruiken. Het vrouwencondoom is bij uitstek een middel voor vrouwen om meer controle te hebben en zelf de verantwoordelijkheid te nemen om zichzelf te beschermen, al wil ik zeker niet uitsluiten dan mannen ook het gebruik van een vrouwencondoom kunnen initiëren. Een van de Ssenga’s vertelde vol trots dat zij drie vrouwencondooms per dag gebruikt. Dit riep enige vraagtekens bij me op, maar het belangrijkste is dat ze duidelijk uitsprak dat ze zich veiliger voelt met deze manier van bescherming. Een goed rolmodel voor onze volgende meeting.

Blog5foto3Om ons minder te hoeven focussen op het mobiliseren van mensen heb ik een comité geïnstalleerd. De voorzitter van de Ssenga’s en Koija’s heeft personen aangeduid die aanzien hebben en betrokken zijn bij het project. De voorzitter wilde zelf ook graag deel uitmaken van het comité, maar wil niet de voorzitter zijn. Ondanks mijn voorzichtige aansturing op een vrouwelijke voorzitter, werd een Koija als voorzitter naar voren geschoven. De vicevoorzitter is een verpleegster, zij heeft haar hutje die als apotheek functioneert, tussen de Herbal Research Clinics. Ik vind het bijzonder dat zij veel respect geniet van traditionele kruidendokters. Haar moderne medicijnen contrasteren voor mijn gevoel sterk met de kruidenbrouwsels van de Ssenga’s en Koija’s. Ze is een van de weinige hier die hoger opgeleid is en komt over als een wijze vrouw, met een enorme warme en vriendelijke uitstraling. Naast deze twee hebben we een Koija als secretaris en twee Ssenga’s en de voorzitter als commissieleden.

Blog5foto1Het comité heeft een paar belangrijke taken. De eerste is zoals genoemd het mobiliseren van Ssenga’s en Koija’s om naar de meetings te komen. Een tweede is het bijhouden van een projectmap. Hier komen bijvoorbeeld alle aantekeningen over de meetings en evaluaties in, alle instructiepapieren zodat iedereen er ten aller tijde kopietjes van kan maken en informatie over de betrokken organisaties. Het in de gaten houden condoomvoorraden is een derde taak. De voorzitter en de vicevoorzitter beheren een extra voorraad en communiceren naar ons toe wanneer deze door het Rode Kruis aangevuld moet worden. Tot slot is het voor de continuïteit van het project belangrijk dat wanneer ik straks terug naar Nederland ben, zij hun werkzaamheden als comité voortzetten en het project doorloopt zonder mij.

Het comité mag gelijk haar diensten bewijzen en iedereen optrommelen voor een meeting zaterdag. Laten we hopen dat het uitpakt zoals bedoeling is.

 

Ssenga succes
Geplaatst op 28 februari 2014

Terwijl president Museveni zijn handtekening onder de Anti-Pornography Act en de Anti-Homosexuality Act zet en er een hoop onrust in het land heerst, probeer ik mijn project in goede banen te leiden. Na de matige opkomst van vorige Ssenga meeting, voel ik meer druk en hoop ik op grotere getallen bij een volgende meeting. In overleg met de “voorzitter” van de Ssenga’s en Koija’s in Makindye plannen we een nieuwe meeting op vrijdag namiddag. Wanneer we echter op donderdag bellen voor bevestiging blijkt dat er een overlijdensgeval is binnen de gemeenschap en dat de begrafenis op vrijdag is. Uiteraard een geldig excuus en alle respect, maar stiekem toch balen dat het wordt verschoven.

Logistieke beslommeringen
Naast dat mijn frustratie over de groepsmeetings groeit, houden logistieke zaken me bezig. Want zelfs als het me lukt om meetings te organiseren en de Ssenga’s en Koija’s voor te lichten over seksuele gezondheid en condoomgebruik en als ik ze bereidwillig krijg om deze kennis in hun services op te nemen, als ik geen regelmatige en betrouwbare aanvoer van condooms en glijmiddel heb, dan faalt het project bij voorbaat. We brengen bezoekjes aan verschillende partijen die zich moeien met gratis condoomverstrekking. Het eerste lijntje dat we opzetten met het Rode Kruis blijkt achteraf voldoende te zijn. Rode Kruis Oeganda werkt sinds begin 2012 met een Alternative Condom Distribution Mechanism waarbij ze zich richten op risico groepen zoals prostituees, boda-bodabestuurders, taxibestuurders, bepaalde nachtclubs en salons. Ik ben verbaasd dat ze de Ssenga’s en Koija’s nog niet in dit programma hebben opgenomen, maar gelukkig zien zij ook de mogelijkheden en werken ze graag met ons samen. Aangezien het Rode Kruis condooms krijgt van UNFPA, gaan we daar ook langs. Maar naast wat promotiemateriaal kunnen ze ons niet verder helpen. We worden doorverwezen naar Uganda Health Marketing Group, zij zijn de partij die de condooms gefinancierd door de UNFPA opslaan en distribueren naar de verschillende organisaties, zoals, je raadt het al, het Rode Kruis.  We krijgen een ingewikkeld rekwisitie formulier waar ik geen wijs uit word. Ik besluit in overleg met Fred, de vrijwilliger van het Rode Kruis die met de voorlichtingen helpt, dat zij de voorziening opnemen in hun aanvragen. Een hoop onnodige bezoekjes dus, maar, zo kom je nog eens ergens.

Glijmiddel is helaas nog steeds een probleem. Het belang van glijmiddel voor veilige seks is behoorlijk onderschat en wordt nergens gratis of goedkoop verstrekt. En juist voor de Ssenga’s, die allerlei kruiden brouwsels voor “dry women” verkopen en zich beklagen over dat condooms vrouwen droog maken, lijkt het een goede troef om ze over de streep te trekken. We zijn nu op het spoor gezet van Aids Health Care Foundation, maar mocht iemand een gouden tip hebben voor glijmiddel in Oeganda, please let me know!

Meeting on the spot
Persoonlijk wil ik zo snel mogelijk een nieuwe meeting plannen op maandag, maar volgens de “voorzitter” is dat geen geschikte dag. Iedereen is nog bezig met het opstarten van de werkweek en heeft rommelige agenda’s. Ik vind het onzin, maar mokkend plan ik de meeting op dinsdag. Na de nodige problemen (geen papier, geen inkt, geen stroom, geen connectie etc.) met het uitprinten van de Do’s and Don’ts en Condom Usage Instructions, lukt het uiteindelijk om in een louche internet cafeetje een paar kopietjes te krijgen.  Mijn team (Tami, Winnie en ik) en Fred strijken neer tussen de Ssenga en Koija hutjes. De vorige keer hebben we geleerd dat we beter on the spot kunnen samenkomen. Onze bedroom doctors hoeven dan hun klinieken niet uit het oog te verliezen en zijn ze niet bang dat ze winstgevende business mislopen. De “voorzitter” zou ons helpen met het bij elkaar krijgen van de Ssenga’s, maar er zit niet veel schot in de zaak. We besluiten zelf langs de hutjes te lopen en mensen op te trommelen. Stel je voor: je loopt op iemand af die overduidelijk helemaal niks zit te doen, nodigt diegene uit om nu een meeting tien meter verderop bij te wonen, je krijgt “I’m coming” te horen, diegene rekt zich even uit en verzit zich even goed, maar beweegt zich in de verste verte niet naar de meeting spot. En dat dan ongeveer twintig keer. Maar dan komt mijn held Fred in actie. Hij heeft me zijn geheim nog niet verklapt, maar we zien hem driftig van hutje naar hutje benen en binnen een half uur (ja, dat is super snel voor Oegandese begrippen) zit er een flinke groep Ssenga’s, Koija’s en aanhang (buurtvrienden, volwassen kinderen en andere familie) voor onze neus.

De meeting is een groot succes. De deelnemers luisteren aandachtig, doen actief mee en stellen wederom een hoop vragen zoals: kan je een vrouwen condoom en een mannen condoom tegelijkertijd gebruiken? Wat moet je doen als een condoom in je achterblijft? Als afsluiting geven we alle aanwezigen een doos met condooms van UNFPA en een handvol met vrouwen condooms, en aan de Senga’s en Koija’s ook de pakketjes van de Condomerie. De meeting was meer dan geslaagd en ik kan niet wachten tot de feedback volgende week. Informatie (en materiaal) overdragen is één ding, maar wat gebeurt er vervolgens mee? Ik ben benieuwd!Blog4foto5 Blog4foto4 Blog4foto3 Blog4foto2 Blog4foto1

Blog: Groepsmeeting poging 1

Geplaatst op 19 februari 2014

Was ik vorige week nog overenthousiast en verbaasd over de goede start, ben ik afgelopen dagen goed met de neus op de feiten gedrukt. Dit is Oeganda, en daar gaan dingen (meestal) niet zoals je ze voorziet of uitstippelt. Om te beginnen zijn twee van de drie Ssenga’s die ik als een soort ambassadeurs wilde inzetten nergens te bekennen op het afgesproken tijdstip. In overleg met mijn team, Winnie en Tami, besluiten we terug te gaan naar het oude plan en iedereen persoonlijk te benaderen en uit te nodigen voor een groepsmeeting en -discussie. Verder zullen onze meetings ook open zijn voor Koija’s (de mannelijke variant van Ssenga’s). Zij focussen zich tenslotte op mannen, die in de praktijk vaak bepalen of er al dan niet een condoom gebruikt wordt. Daarnaast is het bevorderlijk voor de discussies als we ook mannelijke perspectieven hebben vanuit deze groep.

We komen terug met twintig uitnodigingen in het Engels en twintig in Luganda. Al snel worden we doorverwezen naar de voorzitter van de Ssenga’s en Koija’s in Makindye. Ik heb in al die tijd die ik hier heb doorgebracht nog nooit van die hele voorzitter gehoord, maar bon. Aangekomen bij de Ssengahut waar we deze hoge pief zouden vinden, blijkt hij niet aanwezig te zijn. “Gelukkig” is er wel een vervangende voorzitter aanwezig die me op mijn donder geeft omdat ik nu pas naar hem toe kom. Ze zijn hier dol op hiërarchieën en het uiten van autoriteit. Als we de volgende keer eerst naar hem toe komen, zal hij zorgen dat we écht goede uitnodigen hebben en dat alles goed geregeld wordt. Voor deze keer haalt hij zijn hand over het hart en ons helpt ons de Ssenga’s en de Koija’s uit te nodigen.

De generale repetitie
De Herbal Research Clinics van de Ssenga’s zijn gegroepeerd in twee kleine straatjes. Naast de vele Ssenga- en Koija hutjes zijn er een stuk of drie barretjes (lees: een stel krakkemikkige tafeltjes en tuinstoelen bij elkaar), een haarsalon, een kledingboetiek, een naaiatelier en een hutje voor mobile money. De twee straatjes staan haaks op een grotere weg en aan de andere kant van deze weg is een groot grasveld met mooie grote bomen. De ideale plek voor een groepsmeeting met alle benodigde ingrediënten: ruimte, schaduw, een barretje op steenworpafstand en makkelijk bereikbaar. Op de dag van onze meeting schuiven we de oude man, die hier weer voorzitter pretendeert te zijn, wat geld toe zodat hij voor stoelen, banken en een tafel zorgt. Alex van Reproductive Health Uganda en Fred van Red Cross Uganda zijn inmiddels ook ter plaatse. Fred heeft een enorme doos met gratis condooms en een tas vol met vrouwencondooms voor de Ssenga’s meegenomen. Alles lijkt tiptop in orde, op het feit dat het al 12 uur is terwijl we 10 uur op de uitnodiging hadden gezet na. Ik word hier mega onrustig van, maar zowel mijn team als Fred en Alex maken zich hier totaal niet druk om.

Bij een eerste ronde langs de Ssengahutjes, komen we erachter dat de voorzitter niet present is, maar de aanwezige Ssenga’s zijn goed op de hoogte en bereidwillig te komen. Bij een tweede ronde blijkt echter een groot deel van de Ssenga’s net als de voorzitter niet aanwezig omdat ze bij de rechtbank down town zijn. Ze schijnen betrokken te zijn bij  een of andere dievenbende, maar het fijne weet ik hier ook niet van. De achtergeblevenen willen hun Herbal Research Clinics liever niet achterlaten. Daar gaat onze opkomst. We besluiten nog even te wachten, Alex moet helaas naar een volgende afspraak, maar als we dan toch drie Ssenga’s en één van hun zoons op de vergaderplek hebben besluiten we van start te gaan. Fred legt -voor zover ik het kon zien en begrijpen- constructief het vrouwcondoom, het mannencondoom en glijmiddel in het Luganda uit. De Ssenga’s zijn geboeid, lijken het te begrijpen en in te zien dat zij een belangrijke taak hebben in de kennisoverdracht naar hun klanten en collega’s. Naast de gift bags van de Condomerie krijgen ze een doos met gratis condooms en twintigtal vrouwencondooms mee.

Ondanks dat de vergadering niet liep zoals gepland, ben ik toch heel blij met de ervaring. Ik zie het maar als een generale repetitie. De voorlichting werd goed gedaan, de Ssenga’s reageerden positief, durfden vragen te stellen (kan je een condoom meer dan een keer gebruiken? Heb je vrouwen condooms ook in verschillende maten?) en deden actief mee met de discussie. Vrijdag gaan we het opnieuw proberen. Niet op het mooie grasveld maar tussen de Ssengahutjes, zodat ze niet te ver van hun werkplek af hoeven te komen.

Fingers Crossed!

blog3fotos

 

 

Een goede start is het halve werk?
Geplaatst op 8 februari 2014

De eerste week van het Ssenga’s for Safe Sex project zit er op, en ik ben tevreden over de gemaakte stappen. Sanderijn, een medewerker van Rutgers WPF (Kenniscentrum seksualiteit) stelde mij voor aan Humphrey, de oprichter van Reach a Hand Uganda (RAHU). Dit is een jongerenorganisatie die zich richt op seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Humphrey is super behulpzaam, hij heeft me een werkplek op het RAHU kantoor gegeven en heeft me aan twee meiden gekoppeld, Tami en Winnie. Zij zullen mij de komende maanden gaan assisteren bij het project. Naast dat ze ervaring hebben in het opzetten van projecten en het geven van voorlichting en training, spreken ze de lokale talen en hebben ze een lokaal netwerk.

De terugkeer naar de Ssenga’s op Makindye market was geweldig. De vrouwen waren heel blij om me terug te zien en hebben de gift bags van de Condomerie in Nederland met verschillende condooms en glijmiddel enthousiast in ontvangst genomen. Voordat ik de Ssenga’s bezocht, maakte ik me lichtelijk zorgen over het ontvangst van het project.  Gelukkig bleek al snel dat ze graag willen meewerken en leergierig zijn. Ik heb drie van mijn key-informants van mijn Masteronderzoek vorig jaar opgetrommeld om volgende week een eerste focusgroep te houden. Deze meeting is bepalend voor de verdere planning van het project. Deze drie Ssenga’s zullen een actieve rol krijgen in het project en zullen de andere Ssenga’s stimuleren om naar de voorlichtingen en groepsdiscussies te komen.

We zoeken naar manieren om de continuïteit van het project te waarborgen. Het gesponsorde materiaal van de Condomerie is een leuke binnenkomer, maar biedt geen structurele aanvoer. Daarom is lokale aanlevering van condooms en glijmiddel cruciaal. Gelukkig zijn er veel organisaties zoals de United Nations Population Fund (UNFPA), Reproductive Health Uganda (RHU) en het Rode Kruis die (gratis) condooms afgeven. Helaas is het moeilijker om aan glijmiddel te komen.

Kortom, de eerste stapjes zijn gezet maar er zijn er nog vele te maken.
I’ll keep you posted!

 

blog2foto3 blog2foto2 blog2foto1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Blog: Educated Guess
Josefien in Oeganda1Josefien in Oeganda2Josefien in Oeganda3Geplaatst op 8 januari 2014

Hoe krijg ik Ssenga’s zo ver dat ze condooms en glijmiddel verkopen? Terwijl ik praktische zaken zoals mijn vliegticket, vaccinaties en accommodatie regel op de automatische piloot, blijft deze vraag non-stop door mijn hoofd spoken. Een antropologisch onderzoek doen is echt iets anders dan een gedragsverandering laten plaatsvinden. Zeker aangezien ik hier te maken heb met trotste Oegandese vrouwen die niet zomaar iets gaan aannemen van zo’n bleek juffie uit het verre Europa. Ik spar met zoveel mogelijk experts van organisaties zoals Rutgers WPF, CHOICE, Soa Aids Nederland en natuurlijk de Condomerie over mijn plan van aanpak. Is het bijvoorbeeld slim om vanaf de start open kaart te spelen over mijn doeleinden? Begin ik met een-op-een-gesprekken of toch beter werken in kleine of grote groepen? Kan ik kritiek uiten op traditionele manieren van anticonceptie en bescherming zonder ze tegen het verkeerde been te stoten? Elke keer hoop ik stiekem dat iemand zegt: “Oh joh, dat is appeltje-eitje! Doe gewoon zus en zo en dan komt alles goed!”. Maar helaas, elke keer blijkt dat ik me bezig houd met een niche van een niche, waarin ik zelf misschien nog wel de grootste expert ben.

Gelukkig zijn veel professionals die werken in het veld van Sexual and Reproductive Health and Rights (SRHR) en Oeganda-experts super enthousiast over mijn project en bereid om mee te denken. Misschien is de meest waardevolle tip die ik heb gekregen wel de tip om een ‘educated guess’ te durven maken. Blijven twijfelen over de juistheid van een bepaalde aanpak zal me niet verder brengen. De kennis die ik heb opgedaan met maandenlang onderzoek zal niet garanderen dat mijn keuze voor een bepaalde aanpak de juiste is, maar kan me wel een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid van juistheid bieden. Met nog ruim 2 weken voor mijn vertrek naar Oeganda is het tijd om knopen door te hakken en koers te bepalen. Mijn ervaringen in Oeganda leren mij echter ook dat ik me niet te veel moet vastklampen aan gemaakte plannen. Het komt zoals het komt, het gaat zoals het gaat. Ik heb er zin in!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>